Architectuur

De Nieuwe Ooster is genomineerd voor Rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap in de architectuur. De afgelopen jaren werden het Rijks monumentale park en de gebouwen gerestaureerd en vernieuwd. Op 22 november 2014 wordt bekend aan welke van de vijf genomineerden de prijs toekomt!

Het oorspronkelijke ontvangstgebouw werd in 1892 ontworpen door stadsarchitect A.W. Weissman. Kort daarna ontwierp deze het Stedelijk Museum. Het hekwerk bij de hoofdentree, de gebouwen aan weerszijde van deze entree (dienstwoningen en doodgraverswoning, later directeurswoning, nu Uitvaartmuseum Tot Zover) en het huidige werkplaatsgebouw zijn eveneens van zijn hand. Het aulagebouw werd in 1938 afgebroken. Men vond het te somber en gebrekkig en een aula werd node gemist. Stadsarchitect J. Leupen ontwierp het nieuwe aulagebouw en het voorste gedeelte van het huidige kantoorgebouw.

Albert Muis aan het werk aan zijn bijzondere wandschildering. In 2000 werd de restauratie van zijn wandschildering voltooid.
Bekijk de film

De nieuwe Aula werd kort voor de oorlog in gebruik genomen. Na veel heen en weer gepraat van voor- en tegenstanders werd besloten de hal en de Aula te vervolmaken met wandschilderingen van de hand van Albert Muis (1914-1988). Als voorbeeld van de figuratieve, monumentale schilderkunst verbeeldt de wandschildering een ruïne met palmen, bomen en op de voorgrond een pauw. De treurende figuren in de hal wijzen als het ware de bezoeker naar de Aula, een plek waar natuur, stille rust en herinnering de hoofdrol spelen. De samenhang met de architectuur van ir. J. Leupen is opvallend, de waaiervorm van de Aula wordt door de schildering geaccentueerd en de wandschildering krijgt door de lichtinval van de bijzondere hoge ruitvormige ramen een extra impuls. Het betreft hier een unieke combinatie van kunst en architectuur.

Overigens zijn alle genoemde gebouwen en het hekwerk sinds oktober 2003 Rijksmonument.

In 1994 werd het aulagebouw aan de zijkanten uitgebreid met twee koffie/ontvangkamers. Aan de achterkant kwam het crematorium met enkele werkruimtes.

In 2007 is de voormalige directeurswoning verbouwd en uitgebreid tot het huidige gebouw van Nederlands Uitvaart Museum Tot Zover (architectenbureau Kerssen en Lijbers). Ook de huidige, te kleine wachtruimte is in 2007 uitgebreid. Daarnaast zijn in 2007 de interieurs van de koffiekamers in het aulagebouw gerenoveerd.

De Nieuwe Ooster startte in 2010 met een omvangrijk bouwproject. Het huidige Rijksmonumentale aulagebouw is inmiddels voorzien van een nieuwe aanbouw met crematorium. De verbouwing was noodzakelijk omdat het oude crematorium niet meer voldeed aan de nieuwste milieueisen. Daarnaast is het oude kantoorgebouw vervangen door nieuwbouw aan de Rozenburglaan. In dat gebouw is ook het gemeentelijk uitvaartcentrum gevestigd met een viertal rouwkamers. BiermanHenket architecten ontwierp zowel de aanbouw aan de aula als het uitvaartcentrum met het nieuwe kantoorgebouw. Als een van de meest toonaangevende architectenbureaus van dit moment zijn zij gespecialiseerd in nieuwbouw aan oudbouw. Een groot, aansprekend project van het bureau is bijvoorbeeld de aanbouw aan het Teylersmuseum in Haarlem. Op dit moment bouwt BiermanHenket aan het Nieuw Fries Museum in Leeuwarden.