|
|
Hai!‘Dichterbij Willem Alexander en Maxima zullen we nooit meer komen’,fluisterde archivaris Auke. Reikhalzend keken we naar de ereloge. De avond kon al niet meer stuk door die rode loper. Maar koninklijk bezoek, dat maakte het helemaal af. Even later was al het ceremonieel voorbij en begon het Nederlands Film Festival officieel. Openingsfilm was In een Japanse stroomversnelling van cineast Louis van Gasteren. Hij legde met deze documentaire de geschiedenis vast van Nederlanders die in Japan aan de bakermat stonden van een technische stroomversnelling. Het eerste beeld gaf meteen een schok van herkenning. Tenminste, bij Auke en mij. Een hand goot langzaam een fles bronwater uit over een granieten grafmonument. ‘Ons’ monument, het monument van Cornelis van Doorn (1837 – 1906). In 1979 financierde Koriyama dit monument als dank voor de ‘waterman’ die de grondlegger was van de huidige welvaart van deze Japanse stad. Een paar weken geleden was het tijd voor het jaarlijkse eerbetoon. Dit keer met een bijzonder tintje vanwege het 30-jarig jubileum. Op een wat waterige en killige ochtend draaide klokslag half 10 een grote touringcar ons terrein op. De deur zwaaide open en een dame en een achttal Japanse heren stapten uit. Strak in het pak, de handen vol met boeketten, tassen en pakjes. Na veel gebuig en een chaotisch voorstelrondje wandelden we naar het imposante monument achter de aula.
Met een paar collega’s bleef ik een beetje achteraf staan. Voor onze ogen overlegden de Japanners heftig, onverstaanbaar met elkaar. Een aantal boeketten werd ontdaan van het cellofaan, flessen saké kwamen tevoorschijn. Pas na een hele tijd uitproberen wat de juiste combinatie was, leek men tevreden. Als bij toverslag kwamen plotseling tal van camera’s tevoorschijn. Een uiterst zenuwachtige Japanner dirigeerde. Een groepje staand achter de boeketten. Klik. Hai! Nog steeds achter de boeketten, maar in verschillende samenstelling. Met de burgemeester van Koriyama. Met iedereen, inclusief onze chauffeur Ronald. Klik, klik, klik. Hai! Net op het moment dat ik dacht dat we klaar waren, kwamen wierookstokjes tevoorschijn. De burgemeester stak ze allemaal tegelijk aan en deelde ze uit. Om de beurt zetten we een paar stokjes neer in een bakje met zand voor het monument. Klik. Hai! Verbaasd keek ik toe hoe vervolgens alle boeketten werden weggehaald en een voor een weer neergelegd. Klik, klik. ‘Hai’, zei ik zachtjes in mezelf en begon mee te buigen. Maar we waren nog steeds niet klaar. Kadootjes werden uitgedeeld, een fles saké ging rond. We dronken op Van Doorn en op elkaar. ‘Hai’, zei ik nu hardop tegen iedereen met wie ik klonk. Het begon echt gezellig te worden. Toen schroefde de burgemeester een fles bronwater open. Vastberaden liep hij naar het monument en begon te gieten. De openingsscène van Een Japanse stroomversnelling! Er viel een diepe stilte over het park. De rituele handeling maakte plotseling heel invoelbaar wat Van Doorn voor deze mensen betekende. Het was een moment van grote ontroering.
Toen begon opnieuw een heftige overlegronde. De vrouwelijke tolk kwam naar me toe. ‘We maken ons zorgen over de grafrechten. Wat gebeurt er met het monument als die verlopen’? Voorzichtig informeerde ik wanneer dat het geval zou zijn. ‘2079’, sprak de dame. Het was als een voorzet voor open doel. Ernstig verzekerde ik alle aanwezigen dat de zorg voor het grafmonument van Van Doorn bij De Nieuwe Ooster in zeer goede handen was. ‘En namens de burgemeester van de stad Amsterdam beloof ik u dat dit ook na het aflopen van de grafrechten nog steeds het geval zal zijn’. Plechtig bogen we naar elkaar, de camera’s klikten. Hai!
Marie-Louise Meuris
Bron: Uitvaart, december 2009 | |
